aktualne informacje z powiatu kamiennogórskiego
fot. PTSM-JR

W dniu 15 października 2019 roku uczniowie klasy VII a ze Szkoły Podstawowej w Chełmsku Śląskim uczestniczyli w swojej pierwszej wycieczce do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu przeprowadzonej w ramach cyklu wycieczek ph. „Wycieczki edukacyjne i przyrodnicze”, organizowanego dla młodzieży szkolnej naszego powiatu przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

 

Po przyjeździe do Karpacza spacerując ul. Obrońców Pokoju zobaczyli odsłonięcie hornfelsów. Jest to skała powstała z łupków łyszczykowych pod wpływem oddziaływania na nie gorącej magmy granitowej, która wtargnęła w ich obręb przed ok. 320 mln lat. Ponadto zobaczyli tam plenerową prezentację skał, z których zbudowane są Karkonosze. Wśród nich były m. in.: granit karkonoski, bazalt, łupek łyszczykowy, amfibolit, melafir, piaskowiec i marmur dolomityczny. Stąd leśnymi ścieżkami, obok górskiego potoku Łomniczka, powędrowali do Karkonoskiego Parku Narodowego utworzonego 16 stycznia 1959 r., gdzie w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze mieści się Centrum Informacyjnego KPN. Na chwilę zatrzymali się przy czerwonej tablicy informacyjnej z Godłem Polski i napisem „Karkonoski Park Narodowy”. Czerwonymi tablicami z Godłem Polski oznakowane są obszarowe formy prawnej ochrony przyrody w Polsce, w tym parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe i obszary „Natura 2000”. W budynku Centrum spotkali się z edukatorem Sandrą Nejranowską. Po krótkim odpoczynku, przeznaczonym na konsumpcję drugiego śniadania przystąpili do zajęć edukacyjnych.

Swoje spotkanie z karkonoską przyrodą rozpoczęli w Sali Informacyjnej, w której edukator opowiedziała im o Walończykach - fachowcach od wydobywania i przetwarzania bogactw naturalnych, także od eksploatacji srebra i złota rodzimego oraz kamieni szlachetnych. Walończycy pracowali już w XI wielu w rejonie Sudetów, dla książąt piastowskich. Najważniejszą bazą wypadową poszukiwaczy skarbów była Szklarska Poręba Dolna W dorzeczu rzeki Kamiennej i Szklarki oraz na Wysokim Grzbiecie Izerskim, znaleźli nie tylko złoże złota i kamieni szlachetnych, ale także odkryli złoża pirytów (siarczki żelaza), na bazie, których wytapiano żelazo i produkowano kwas siarkowy. Przez stulecia wiodącą dziedziną miejscowej wytwórczości był przemysł szklarski. Pierwsza huta szkła powstała w XIV w. w Szklarskiej Porębie Dolnej. Wokół huty powstała osada, w której zamieszkali nie tylko hutnicy, ale też drwale i kurzacy. Huty szkła zlokalizowane wzdłuż Szklarskiego Potoku ku masywowi Czarnego Grzbietu w których wytapiano szkło przemieszczały się z biegiem czasu w górę rzeki Kamiennej. Po wyeksploatowaniu surowców (kwarcu i drewna) bardziej opłacało się w owym czasie przenieść hutę w głąb gór niż ponosić wysiłek związany z transportem. Dlatego huty szkła nazywano „wędrującymi”, a ponieważ na porębach po hutach powstawały osady rolnicze, głównie pasterskie, nazwa Szklarska Poręba w sposób bezpośredni wywodzi się z bogatych, szklarskich tradycji. W dalszej części zajęć odbyli wirtualny spacer po Karkonoszach przy pomocy wielkoformatowej prezentacji multimedialnej z panoramami 3D. , podczas którego zobaczyli m. in.: Śnieżkę (1603 m. n.p.m.) z jednym z dwóch wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznych w Polsce (drugie znajduje się na Kasprowym Wierchu w Tatrach). Na najwyższym szczycie Karkonoszy zobaczyli również kaplicę św. Wawrzyńca wybudowaną w XVII w., a ufundowaną przez hr. Christofa Leopolda von Schaffgotscha. Rotundowa kaplica jest najwyżej położonym zabytkiem sztuki barokowej w Polsce i czynnym obiektem sakralnym. Św. Wawrzyniec jest patrona ludzi związanych z górami: przewodników, pracowników KPN i członków Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, a od niedawna również Karpacza. Co roku w dniu św. Wawrzyńca, 10 sierpnia, odbywa się w niej uroczysta msza. Od 1992 roku Karkonoski Park Narodowy o powierzchni 5951,42 ha i otuliną o powierzchni 13093 ha wraz z czeskim Krkonošským národním parkiem – 38500 ha stał się częścią przygranicznego Rezerwatu Biosfery UNESCO Karkonosze/Krkonoše (MAB) o powierzchni ponad 60 tys. ha.

Uczestnicząc w wirtualnym spacerze po Karkonoszach i słuchając Sandry Nejranowskiej poznali także torfowiska na Równi pod Śnieżką, grupę skalną Słonecznik, kotły polodowcowe oraz schronisko „Samotnia” w Kotle Małego Stawu. Podczas wirtualnego spaceru po Karkonoszach z licznego grona przedstawicieli karkonoskiej fauny zobaczyli Włochatkę – gatunek średniego ptaka drapieżnego występującego w górach, a uczestnicy wycieczki odpowiednio nastawiając uszy próbowali usłyszeć słowa wyszeptane przez prowadzącą zajęcia. Następnie poznali unikatową mapę geologiczną Wschodnich Karkonoszy wykonaną w formie mozaiki na podłodze stworzonej ze skał występujących w Karkonoszach i ich otoczeniu. Na mapie można zobaczyć zarówno skały magmowe, w postaci dwóch odmian granitu: równoziarnistego i porfirowatego, jak i skały metamorficzne, takie jak hornfels, z którego zbudowane są najwyższe szczyty Karkonoszy oraz łupki łyszczykowe, gnejsy, wapienie krystaliczne i wiele innych. Ponadto w oszklonych gablotach zobaczyli wystawę karkonoskich minerałów w tym ametysty, kryształy górskie oraz piryty.

Po przejściu do Sali Warsztatowej mieli możliwość utrwalenia zasad posługiwania się binokularami oraz samodzielnego obejrzenia w dużym powiększeniu wybranych „Skarbów Gór Olbrzymich”, jak nazywane są Karkonosze. Wśród skał i minerałów były m. in.: piryt (popularnie zwany „złotem głupców”), ametyst, kryształ górski, kwarc czy szafir, a także elementy roślin – fragmenty kory, liści czy leśnych owoców oraz owady – pszczoły, osy oraz trzmiele. Uczestnicy zająć edukacyjnych z dużym zaangażowaniem oglądali znajdujące się na szalkach eksponaty.

Po wyjściu z budynku Centrum młodzi chełmczanie zwiedzili Domek Laboranta z bardzo ciekawą ekspozycją prezentującą m.in. bogato zdobione pudełka laboranckie, w których przechowywano zebrane rośliny czy szklane butelki i fiolki, w których trzymano uzdrawiające mikstury. Zarówno pudełka i butelki są kopiami oryginałów i zostały wykonane z zastosowaniem dawnych technik rzemieślniczych. W Domku Laboranta zobaczyli również laboranckie koncesje oraz portret ostatniego laboranta z Karpacza - Ernsta A. Zölfela. Ekspozycję wzbogacają plansze z malowanymi miniaturami leczniczych roślin występujących w Karkonoszach wraz opisem właściwości owych zielonych skarbów Gór Olbrzymich. 

Niewątpliwie najbardziej ekscytującą częścią spotkania z karkonoską przyrodą był pieszy spacer 3,5-kilometrową atrakcyjną ścieżką dydaktyczną „Dolina Wilczego Potoku” wiodącą przez mało uczęszczane tereny leśne i łąkowe oraz stanowiącą świetną okazję do poznania ciekawych, a łatwo dostępnych miejsc na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Na ścieżce dydaktycznej zlokalizowano osiem przystanków z tablicami opisującymi różnorodne ciekawe zagadnienia przyrodnicze. Spacerując z edukatorem Sandrą Nejranowską zatrzymywali się na wybranych przystankach tematycznych, a uważnie słuchając informacji przez nią przekazywanych mogli dowiedzieć się ciekawych wiadomości m. in. o ekosystemach łąkowych w Karkonoskim Parku Narodowym, roli martwego drewna w lesie. Prowadzonej w karkonoskich lasach przebudowie drzewostanu, dokarmianiu przez KPN saren i jeleni w okresie zimowym, które chroni przed ich żerowaniem na sadzonkach drzew i młodnikach. Ponadto spacerując leśnymi ścieżkami zobaczyli archiwum genetyczne jodły pospolitej oraz budki lęgowe dla ptaków i nietoperzy, które jako substytut naturalnych dziupli służą za miejsca gniazdowe dziuplakom, czyli ptakom, które gnieżdż się w dziuplach. Wcześniej na przystanku „Wilczy Potok”, gdzie strumień uformował doliną rzeczną w kształcie litery V nazywaną doliną wcisową zrobili sobie wspólne zdjęcie z prowadzącą zajęcia SANDRĄ NEJRANOWSKĄ. Przez cały czas trwania spotkania z karkonoską przyrodą motywem przewodnim zajęć edukacyjnych były również zmiany klimatyczne zachodzące w świecie przyrody oraz indywidualne działania każdego z nas w celu powstrzymania zagrożeń w środowisku przyrodniczym, który „pożyczyliśmy od naszych wnuków”.

Po powrocie do budynku Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu podziękowali Sandrze ejranowskiej za ciekawe, nowe wiadomości o karkonoskiej przyrodzie oraz atrakcyjnie i mile spędzony czas. Następnie żwawo powędrowali do centrum Karpacza i skąd busem PKS Kamienna Góra pełni niezapomnianych wrażeń i w wesołych nastrojach powrócili do Chełmska Śląskiego.

Opiekę nad uczestnikami wycieczki edukacyjnej sprawowali Zofia Duszyńska – wychowawca klasy oraz Jerzy Rubach – Instruktor Ochrony Przyrody PTTK.

Dodaj komentarz

Pamiętaj aby przestrzegać Regulaminu dodawania komentarzy

Kod antyspamowy
Odswiez